ارس گلوگاه حمل و نقل آسیای میانه و قفقاز

 در این راستا منطقه آزاد ارس به  لحاظ موقعیت ممتاز جغرافیایی و قرارگیری در مسیر کریدورهای ترانزیتی (مسافر و کالا) در شمال غرب استان آذربایجانشرقی از اهمیت حساس سیاسی و ژئوپلتیکی فراوانی برخوردار بوده و بعنوان دروازه های ورودی و خروجی کشورمان با جمهوریهای ارمنستان و نخجوان مطرح است.

  منطقه آزاد ارس در نقطه اتصال و گلوگاه خطوط مواصلاتی راه آهن و شوسه ایران و کشورهای قفقاز و ماورای قفقاز قرارگرفته و از اهمیت ارتباطی و ترانزیتی ویژه ای برخوردار بوده و در طول تاریخ با عنایت به نقش گذرگاهی و اتصال مرکز ایران به قفقازیه و اروپا نقش مهمی را ایفا نموده است. بالاخص در طول  دهه های پنجاه و شصت میزان مبادلات مرزی و بین المللی با کشور شمالی و کشورهای اروپایی و متعاقب آن شکل گیری زیرساخت های اقتصادی و خدماتی و در دهه های هفتاد و هشتاد تفویض نقش های جدید اعم از آزاد تجاری و صنعتی، کشاورزی و دانشگاهی، رونق گیری تجارت چمدانی، رشد و توسعه منطقه را رقم زده و نقش آن را در سطوح ملی و فراملی گسترش داده است.

 تعریفی که مناطق آزاد تجاری –صنعتی در جهان بر مبنای آن شکل گرفته اند عبارتست از : منطقه ای خارج از مرزهای گمرکی هر کشور، که در چارچوب قوانین خاص اداره می شوند و درآن  منطقه فعالیتهای اقتصادی از معافیت مالیاتی برخوردار بوده و تجارت آزاد با سایر نقاط جهان، بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی مجاز است.

 اولین خط آهن برقی کشور میزبان کهن حمل و نقل بین الملل

 منطقه آزاد ارس نیز در همین راستا با برخورداری از امکانات زیربنایی حمل و نقل کالا و همچنین بهره گیری از اولین خط آهن برقی کشور از موقعیت ویژه ای جهت انجام امور مربوط به حمل و نقل کالا و خدمات برخوردار بوده و فرصت مغتنمی برای سرمایه گذاری در این بخش به شمار می رود. وجود توانمدیها و  پتانسیل های فراوان چون موقعیت جغرافیایی، امنیتی و مهمتر از همه نیاز کشورهای همجوار جهت توسعه از جمله فرصتهایی است که می تواند موجبات توسعه و احیای صنعت حمل و نقل در این منطقه شود.

توانهای انحصاری چون رودخانه ارس که تامین کننده امنیت منطقه از نظر مراودات مرزی است، تبدیل حاشیه ارس به مراکز خدماتی – توریستی، توسعه فعالیتهای کشاورزی ، ایجاد و گسترش خدمات نوین و نقش ارس در تلطیف آب و هوای منطقه؛  دسترسی سهل و ساده منطقه آزاد ارس به جاده بین المللی و راههای ارتباطی ملی و منطقه ای، موقعیت ویژه منطقه از نظر دسترسی به پسکرانه ای برخوردار از امنیت و آبادانی از مهمترین توانمندیهایی است که در بخش حمل و نقل و ترانزیت این منطقه از کشور وجود دارد.

سازمان منطقه آزاد ارس نیز برای توسعه امکانات حمل و نقل و ترانزیت جهت تامین نیاز سرمایه گذاران و واحدهای صنعتی فعال در شهرک صنعتی فاز یک، اقدام به گسترش امتداد خط آهن در داخل شهرک صنعتی 135 هکتاری جهت ترانزیت کالا از طریق قطار به کشورهای حوزه CIS و اروپا؛ و همچنین چهار بانده نمودن جاده اصلی ورودی منطقه به طول 15 کیلومتر جهت بهبود وضعیت حمل و نقل جاده ای نموده که هر کدام به نوبه خود نقش مهم و موثری در جهت توسعه منطقه آزاد ارس ایفاد می نماید.

  نقطه صفر مرزی فعال در مبادلات تجاری

 توانهای محیطی و جغرافیایی منطقه آزاد ارس به شرح ذیل می باشد:

-    قرارگیری منطقه آزاد ارس در نقطه صفر مرزی بسیار فعال از نظر مبادلات تجاری- ترانزیتی و دروازه ارتباطی منحصر بفرد کشور به منطقه قفقاز جنوبی، روسیه، اکراین و کشورهای اروپای شرقی.

-        برخورداری از مزیتهای عوامل توپوگرافیک و ناهمواریهای زمین در جهت تبدیل شدن به مناسب ترین دروازه ارتباطی با حوزه شمالی.

-    جایگاه انحصاری منطقه بر سر راه آهن شمال و جنوب کشور و نقش انحصاری آن در تامین ارتباطات ریلی کشورهای شمال و شمال شرقی ایران با مهمترین بنادر فعال کشور در حوزه شمال غربی خلیج فارس که کوتاه ترین راه ریلی موجود ممکن در این قسمت است.

-    دارا بودن ویژگی سطح بندی مبادی ورودی زمینی (پایانه های مرزی) در مقیاس ملی، در مطالعات آمایش سرزمین و اسناد توسعه استان، با عملکردهای فرا ملی در ارتباط با جایگاه استان آذربایجان شرقی و شهر تبریز.

-    دارا بودن جایگاه ویژه توسعه ای در طرح آمایش پایه استان، از تاسیس فرودگاه بین المللی، مرکز درمانی فراملی، و تجهیز و تقویت آن بعنوان کانون عمده گردشگری، مرکز بازاریابی الکترونیکی و مراکز علمی فراملی

-        جایگاه غیرقابل انکار جلفا بعنوان سرپل ارتباطی منطقه آزاد ارس با جهان خارج، از نقطه نظر ارتباطات جاده ای.

-    ارتباط سهل و ساده منطقه آزاد ارس از نظر مواصلاتی با پسکرانه استانی و ملی و وجود
برنامه های تسهیل کننده آن در آینده.

-    دارا بودن زیرساختهای مناسب گمرکی، جاده ای اعم از مجتمع های خدماتی و رفاهی بین راهی، پایانه های مرزی، ریلی و ... فعال و دایر بودن موسسات مالی و اعتباری، شرکتهای بازرگانی، حمل و نقلی در منطقه آزاد ارس.

 قطب حمل و نقل بین المللی شمال کشور

 در هر حال امروزه تاثیر هزینه های حمل و نقل ترانزیت در تجارت به حدی است که کاهش آن در بسیاری از کشورها موجب پویایی اقتصادی شده و در پاره ای از موارد نیز کاهش صادرات و مبادلات تجاری را برای ممالک مختلف رقم زده است.

در این بین سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی ارس در راستای انجام رسالت خویش مبنی بر زمینه سازی برای جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی و شکوفایی اقتصاد ملی به واسطه آن، طرحها و برنامه های مدونی را جهت توسعه حمل و نقل در شمالغرب کشور و نیز مرتفع نمودن مشکلات بنیادی ترانزیت کالا پیش بینی نموده است که در نتیجه تحقق این برنامه ها، در آینده ای نه چندان دور، این منطقه می تواند به قطب حمل و نقل و ترانزیت ریلی و جاده ای ملی و بین المللی شمال کشور تبدیل سازد.  

منبع: سایت جشنواره ملی وبلاگ نویسی منطقه آزاد ارس




طبقه بندی: ارس و ترانزیت،
برچسب ها: ترانزیت در ارس، ویژگی های ممتاز سرمایه گذاری در ارس،

تاریخ : دوشنبه 28 شهریور 1390 | نظرات